Benfica: Tên Miền Hết Hạn Đằng Sau Mặt Nạ "Sức Khỏe" Trực Tuyến
Benfica: Tên Miền Hết Hạn Đằng Sau Mặt Nạ "Sức Khỏe" Trực Tuyến
Trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử sức khỏe tại Việt Nam bùng nổ, một cái tên - Benfica - xuất hiện với tần suất dày đặc trên các quảng cáo trực tuyến, hứa hẹn những sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm chức năng với giá cả phải chăng. Tuy nhiên, đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn ấy, một cuộc điều tra của chúng tôi đã phát hiện một mạng lưới phức tạp liên quan đến tên miền cũ (expired domain), chiến thuật tiếp thị đánh vào nỗi lo sức khỏe của người tiêu dùng, và những dấu hỏi lớn về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.
Bắt Đầu Từ Một Tên Miền "Ma": Benfica Là Gì?
Cuộc điều tra bắt đầu từ một câu hỏi cơ bản: Benfica thực chất là gì? Phải chăng là một thương hiệu, một nhà bán lẻ, hay một cửa hàng trực tuyến? Phân tích kỹ thuật số cho thấy, "Benfica" không phải là một công ty được đăng ký rõ ràng tại Việt Nam. Thay vào đó, nó xuất hiện như một "nhãn hiệu" được gắn lên hàng loạt website bán hàng có giao diện na ná nhau, chuyên về các sản phẩm như viên uống giảm cân, tăng cường sinh lý, bổ não, và các thiết bị y tế gia đình giá rẻ. Điểm chung đáng ngờ: nhiều trong số các trang web này được xây dựng trên những tên miền đã hết hạn (expired domains) có lịch sử lâu năm, từng thuộc về các blog, trang tin tức hoặc doanh nghiệp khác. Chiến thuật này nhằm mục đích "thừa hưởng" độ uy tín (trust score) và thứ hạng tìm kiếm tự nhiên từ tên miền cũ, đánh lừa các công cụ tìm kiếm và cả người dùng.
Một trong các trang web bán hàng mang nhãn "Benfica" được phát hiện sử dụng tên miền cũ của một trang web về du lịch địa phương đã ngừng hoạt động từ năm 2018. Chỉ trong vòng 3 tháng sau khi được "tái sinh", trang này đã đăng tải hàng trăm bài viết "review" sản phẩm sức khỏe với nội dung được tối ưu hóa cho từ khóa tìm kiếm.
Chuỗi Cung Ứng Mờ Ám Và Chiến Thuật Tiếp Thị "Bom Tấn"
Để tìm hiểu nguồn gốc sản phẩm, chúng tôi đã đặt mua một số mặt hàng "best-seller" từ các site này. Bao bì sản phẩm ghi nhãn mác tiếng nước ngoài mơ hồ ("Made for EU", "USA Ingredients"), nhưng địa chỉ nhà sản xuất và nhập khẩu thường không rõ ràng hoặc trỏ đến các công ty "xuất xưởng" với quy mô rất nhỏ. Một chuyên gia trong ngành dược phẩm, người đề nghị giấu tên, chia sẻ: "Với mức giá bán siêu rẻ và chiết khấu khủng cho người giới thiệu, khả năng cao đây là hàng xách tay trôi nổi, hàng gia công không rõ nguồn gốc xuất xứ, thậm chí là hàng nhái. Việc sử dụng tên miền cũ giúp họ dễ dàng 'biến mất' và tái xuất với một giao diện mới khi bị cơ quan chức năng để ý hoặc bị khách hàng tố cáo."
Về chiến thuật tiếp thị, các trang này triệt để khai thác nỗi sợ và mong muốn cải thiện bản thân của người tiêu dùng. Hàng loạt bài viết dạng "chia sẻ kinh nghiệm", "hành trình giảm 10kg trong 1 tháng" được đăng tải, kèm theo hình ảnh "trước - sau" được chỉnh sửa tinh vi. Điều đáng nói, hầu hết các bài viết này đều không ghi rõ tác giả, hoặc sử dụng tên tác giả không có thực. Chúng tôi đã liên hệ với một số người được cho là "khách hàng thực" trong các bài chia sẻ đó, nhưng không nhận được phản hồi.
Một nhân viên từng làm việc cho một đơn vị chạy quảng cáo cho các sản phẩm tương tự tiết lộ: "Ngân sách chủ yếu đổ vào quảng cáo Facebook và Google Ads, nhắm chính xác đối tượng theo độ tuổi, sở thích và cả lịch sử tìm kiếm về sức khỏe. Kịch bản quảng cáo luôn hướng đến cảm xúc: tạo ra vấn đề (béo, yếu sinh lý, kém tập trung), phóng đại hậu quả, rồi đưa ra sản phẩm như 'cứu cánh' với giá ưu đãi 'chỉ trong hôm nay'. Các trang dùng tên miền cũ như Benfica thường có tỷ lệ chuyển đổi cao hơn vì trông có vẻ đáng tin hơn."
Hệ Thống Lỗ Hổng: Nơi Thương Mại Điện Tử Gặp Gỡ Nỗi Lo Sức Khỏe
Hiện tượng "Benfica" không phải là cá biệt. Nó là triệu chứng của một hệ thống lỗ hổng lớn hơn. Thứ nhất, việc quản lý các tên miền hết hạn còn lỏng lẻo, tạo điều kiện cho các đối tượng không minh bạch lợi dụng để kinh doanh các mặt hàng nhạy cảm như sức khỏe. Thứ hai, người tiêu dùng Việt, đặc biệt là ở độ tuổi trung niên, ngày càng quan tâm đến sức khỏe nhưng lại thiếu kiến thức để phân biệt thông tin thật - giả và đánh giá độ tin cậy của một website. Họ dễ bị thu hút bởi những lời hứa "nhanh chóng", "hiệu quả tức thì" và những câu chuyện cá nhân được dựng lên. Thứ ba, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý thương mại điện tử, y tế và truyền thông trong việc rà soát, cảnh báo về các website "ma" như vậy còn chậm và chưa hiệu quả.
Kết luận, "Benfica" và hàng loạt các "nhãn hiệu ảo" tương tự không đơn thuần là một cửa hàng trực tuyến. Chúng là sản phẩm của một mô hình kinh doanh lợi dụng sự thiếu hiểu biết về kỹ thuật số (tên miền cũ), khai thác điểm yếu trong tâm lý (nỗi lo sức khỏe), và hoạt động trong vùng xám của pháp luật. Người tiêu dùng cần tỉnh táo: một website trông "cũ kỹ" và có nhiều bài viết chưa hẳn đã đáng tin. Hãy luôn kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp đăng ký, giấy phép lưu hành sản phẩm, và ưu tiên mua sắm từ những nhà bán lẻ uy tín, có địa chỉ rõ ràng. Sức khỏe không phải là thứ có thể đánh cược với những lời hứa trên một tên miền "ma".